adviseurs van ContourdeTwern

foto: Nico Kat

Vragen/hulp nodig, waar kan ik terecht?
ContourdeTwern helpt in MFA Het Kruispunt

In MFA Het Kruispunt kunnen mensen uit alle doelgroepen advies en ondersteuning krijgen met betrekking tot uiteenlopende financiële- en zorgvragen. ContourdeTwern heeft hiervoor in Tilburg West vier medewerkers ‘dienstverlening welzijn en informele zorg’; Maria Veraart, Lotte Clarijs, Christina Quaaden en Banu Evgincan. “Wij verlenen op een laagdrempelige manier ondersteuning. Wij zoeken samen naar oplossingen dicht bij de hulpvragers, in de wijkcentra en ook bij de directe omgeving/netwerk of via inzet van een vrijwilliger”, aldus de dames. Er wordt veel onderling samengewerkt, maar ieder heeft ook zijn eigen rol, deskundigheidsgebied en samenwerkingspartners uit wijkteam en andere professionals. Lotte is coördinator vrijwilligers en Maria spitst zich toe op de zaken waar mantelzorgers tegenaan lopen en tenslotte zijn Banu en Christina er voor het bemiddelen en ondersteunen van praktische zaken op het gebied van wonen, zorg, welzijn en financiën en van netwerkversterking.

Deze vier vrouwen werken vanuit MFA Het Kruispunt en MFA ‘t Sant en zijn in dienst van ContourdeTwern, zij zijn er om mensen uit heel West op een laagdrempelige manier te adviseren. Het doel van de adviseurs is, hulp te bieden aan wie het maar nodig heeft. “Vaak wordt er gedacht dat wij er enkel zijn voor de doelgroep van senioren, maar we zijn er net zo goed voor jonge gezinnen die kampen met problemen”, laat Maria heel duidelijk weten.

Maria Veraart

Regelmatig herkennen mensen zich niet in de noemer mantelzorger en voelen zich soms niet aangesproken door de ondersteuning die een mantelzorgconsulent voor hun zou kunnen bieden. “De definitie van Mantelzorg is; de zorg voor chronisch zieken, gehandicapten en hulpbehoevenden door naasten: familieleden, vrienden, kennissen en buren. Kenmerkend is de al bestaande persoonlijke band tussen de mantelzorger en zijn of haar zorgvrager. Daarnaast gaat het om langdurige zorg die onbetaald is.”

Maria is er vooral om mensen te begeleiden die obstakels ondervinden bij de zorg rondom een naaste. “De meeste problemen gaan erover dat de zorg erg veel van je vraagt, en er is altijd sprake van een soort van rouwsituatie. Er is verdriet bij de ‘patiënt’, maar ook bij de verzorger. Er verandert in zo’n situatie heel veel in de manier waarop het leven was ingericht, zaken die altijd heel gewoon waren zijn dat niet meer. Tevens moeten vaak heel veel dingen geregeld worden. Alles moet opnieuw aangevraagd worden en het komt vaak voor dat je voor alles weer bij iemand anders moet zijn. Het lijkt allemaal steeds complexer te worden, waardoor het voor mensen steeds moeilijker wordt en dan krijgen ze ook nog eens allemaal vreemden over de vloer die van alles van ze willen. Als deze zorgsituatie lang duurt kan er eenzaamheid ontstaan, omdat ze enkel nog maar aan het zorgen zijn”, aldus Maria. ContourdeTwern organiseert geregeld lotgenotenavonden, hier kunnen mensen uit soortgelijke situaties elkaar treffen en ervaringen delen.

Ook blijft het grote aantal formulieren dat ze moeten invullen een probleem, vaak begrijpen ze niet wat er nu van ze verwacht wordt. Een mantelzorg consulent kan hierbij ondersteuning bieden.

foto: Nico Kat

Maria is ruim een jaar mantelzorgconsulent binnen ContourdeTwern. “Ik ben dit werk gaan doen, omdat ik zelf lange tijd mantelzorger ben geweest, toen ik nog jong was is mijn moeder ziek geworden. Kort daarna volgde een langdurig ziekteproces van mijn vader, die zichzelf te kort deed gedurende de periode van zorg die hij aan mijn moeder gaf. Daarna heb ik eerst een tijd in de psychiatrie gewerkt. Naar mijn mening kan daar nog meer samengewerkt worden met de familie en de directe betrokkene. Binnen ContourdeTwern kijken wij juist of er hulp kan komen vanuit de mensen dichtbij en er niet altijd meteen een professional bij betrokken wordt.” In de praktijk ziet Maria, met regelmaat, dat de verleende zorg, door de mantelzorger zelf; diens omgeving en de maatschappij, als een vanzelfsprekendheid wordt gezien en verwacht. Belangrijk is wel dat we oog blijven houden of het nog te doen is en dat de wereld rondom de mantelzorgers niet steeds kleiner wordt. Tevens valt op in hoeveel situaties er sprake is van relationele problemen binnen families, die tijdens een zorgsituaties extra onder druk komen te staan. Aandacht blijven houden voor een open communicatie, waarin ieders behoeftes, verwachtingen en grenzen gerespecteerd kunnen worden, dat is volgens Maria de grootste uitdaging. “In ontmoetingen tussen mantelzorgers onderling, via lotgenoten groepen, zien we vaak mooie momenten van (h)erkenning. Het blijft het een uitdaging dat mantelzorgers zichzelf de gelegenheid/tijd gunnen om anderen te kunnen ontmoeten en van elkaars tips en verhalen iets mee te kunnen nemen. Het mooiste zou zijn dat mantelzorgers in zo’n vroeg mogelijk moment van het zorgproces op de hoogte zijn bij wie ze terecht kunnen voor ondersteuning, advies, informatie en/of bemiddeling. Meer aandacht zou Maria als mantelzorger willen besteden aan belangenbehartiging en versterking van de positie van mantelzorgers, “maar helaas schiet dit er regelmatig bij in, gezien de beperkte beschikbare uren”.

Lotte Clarijs

Informele zorg is het werven en ondersteunen en trainen van vrijwilligers en deze een-op-een koppelen aan hulpvragers met een ondersteuningsvraag. Deze vraag is gericht op respijtzorg voor mantelzorgers of het krijgen van sociaal contact of netwerkuitbreiding, geaccepteerd worden of het verkrijgen van sociale steun. De vrijwilliger heeft onder andere als doel sociale uitsluiting van mensen in een kwetsbare positie in de samenleving te voorkomen en de hulpvrager te stimuleren en uit te dagen om een veranderingsproces aan te gaan.

Primair gaat Lotte op zoek naar de juiste match tussen deze hulpvrager en een vrijwilliger, om een zorgvraag naar tevredenheid te kunnen behandelen. “Ik merk zelf dat eenzaamheid echt een belangrijk probleem is in deze wijk. Dat is ook voor iedereen anders; bijvoorbeeld iemand die iedere dag iets te doen heeft, kan zich nog vreselijk eenzaam voelen. Als je om je heen kijkt zie je zelf hoeveel gebroken gezinnen er zijn of mensen die om uiteenlopende redenen echt helemaal alleen zijn en niemand die er is om hun te ondersteunen, dat probleem wordt groter als de mensen ouder worden en de zelfstandigheid afneemt, mensen met een verstandelijke beperking of bij mensen met een psychiatrische belasting.”

te maken hebben met een toenemende complexiteit van de ondersteuningsvragen. Door ‘de kanteling’ zijn sociale professionals eerder geneigd om hulpvragers door te sturen naar een maatjesproject. Het gevolg is dat maatjes geconfronteerd worden met zwaardere ondersteuningsvragen. Deze trend geeft aanleiding om bij bestaande maatjesprojecten die tot nu toe goed functioneren, opnieuw te kijken of het maatjesproject nog wel op de huidige werkwijze haar doelen kan behalen. Het kan bijvoorbeeld nodig zijn om deskundigheidsbevordering en ondersteuningsinstrumenten voor de vrijwilligers op te schalen.

Een ander probleem dat daar ook wel een beetje mee samenhangt is dat alles vandaag de dag zo snel verandert, sommige mensen kunnen dat niet bijbenen. Daardoor raken zij verstrikt in een isolement.

“Wat ik zo mooi vind aan dit werk dat je echt bij iemand thuis komt en dan kun je heel open het gesprek aangaan, samen zoeken hoe je iemand kunt helpen. Soms kan dat echt iets heel kleins zijn, maar dan kun je het leven van iemand wel totaal veranderen; bijvoorbeeld door het aanbieden van een activiteit. Het hoeft niet zo complex te zijn of zo duur te zijn als we vaak denken, dat vind ik leuk om gewoon te kijken naar de kracht van wat de buurman kan doen, in plaats van een heel zorgtraject in te gaan.”

Er zijn heel veel vrijwilligers, maar er is nog steeds een groot tekort. We krijgen duidelijk te maken met een forse stijging van het aantal ondersteuningsvragen

Christina Quaaden en Banu Evgincan

Zij zijn, in het team van adviseurs van ContourdeTwern, vooral bezig met het helpen van uiteenlopende praktische vragen van mensen, zoals bemiddelen in zoeken van juiste hulpverlening of activiteiten gericht op vergroten van welzijn van individuen, stimuleren van zelfstandigheid. Activiteiten zijn gericht op Samen met de klant kijken of alle financiële bronnen benut zijn, de administratie goed bijgehouden wordt, of er voldoende netwerk en participatie aanwezig is, of er op het vlak van gezondheid ondersteuning nodig is, of ook heel praktisch of er hulp bij het invullen van formulieren nodig is. “Het invullen van papieren wordt steeds ingewikkelder en toch blijf je zelf verantwoordelijk. Het is een groot probleem, zeker onder de mensen die het Nederlands niet zo goed beheersen. Toch worden ook zij geacht te doen wat er in de papieren staat en wacht hen anders een consequentie”.

Ook Christina ziet heel vaak de eenzaamheid als probleem in de wijk. “Vaak zijn de financiële vragen de problemen waarmee verschillende mensen hier binnen komen, maar de eigenlijke klacht is eigenlijk dat ze eenzaam zijn. De maatschappij is tegenwoordig vreselijk verschillend ten opzichte van vroeger, het was toen veel meer dat de familie en de wijkbewoners voor elkaar klaarstonden. Nu hebben we vrienden op Facebook en hoe sociaal dat is, is nog maar de vraag. Daardoor ontbreekt het echte persoonlijke contact, zo is er bv. al geen contact meer als je een treinkaartje koopt.”

De vragen hoeven niet altijd rechtstreeks van de zorgvragers zelf te komen, ze kunnen ook van andere organisaties komen. “Wij werken hier dus ook samen met IMW, MEE en Thebe, ook sturen wij onderling de cliënten door. De eerste hulpvraag is vaak heel makkelijk voor de een, maar daarachter ligt de vraag achter de hulpvraag, en die ligt vaak op een ander vlak. Het is dan de taak van ons om achter de werkelijke vraag te komen en die op te lossen. De vragen kunnen ook binnenkomen via het adviespunt op de spoorlaan, waar het hoofdkantoor van ContourdeTwern is. Iedereen kan bellen naar het Adviespunt met zijn hulpvraag. Vanuit daar wordt er zorgvuldig gekeken wie binnen ContourdeTwern het beste deze vraag op kan pakken samen met de vrager”

Met regelmaat zijn er overleggen met verschillende zorgorganisaties en de Toegang binnen de wijk, waardoor er verschillende lijnen uitgezet kunnen worden en kan het hulpaanbod afgestemd worden.

Van een vraag die binnenkomt op de spoorlaan wordt daar meteen gekeken wie hem het beste op kan lossen. De thuiszorgorganisaties binnen de wijk kunnen ook veel signaleren en dat geven ze vaak door; “daar zijn we zeer over te spreken.” Mensen die in de wijk opereren zoals de wijkverpleegster weten goed wat er in de wijk speelt.

“Er is een nauwe samenwerking, ook met de huisartsen. We proberen deze lijn voort te zetten met de GGZ, de RIBW en met het ziekenhuis, maar die staan net weer wat verder weg, maar die uitdaging blijft staan.”

Dat er veel aanvragen komen, is wel een positieve ontwikkeling. “Iedereen weet ons dus wel te vinden. Zo kunnen wij ook de problemen goed in kaart brengen en er wat aan doen.”